Mescid-i Aksa Tarif
Mescid-i Aksa’nın Tarifi
Mübarek Mescid-i Aksa, Kudüs şehrinde, Kadim Şehir olarak bilinen surlarla kaplı bölümün güneydoğu zaviyesinde yer almaktadır. “Aksa” kelimesi ile burada etrafı surlarla çevrili olan her yer kastedilmektedir. İçerisinde güney tarafında bulunan Kıble Mescidi ve mescidin merkezinde bulunan Kubbetü’s-Sahra gibi tüm namazgâhları kapsamaktadır. Öte yandan, sınırları içerisinde 200 kadar eser ve yapı bulunmakta olup, bunlar namazgâh, kubbe, kapı, minare, halvet hücresi, revak, medrese, su sebili, teras, mihrap, minber, kuyu ve kütüphanelerden oluşmaktadır.
Mescid-i Aksa, Aksa Tepesi diye isimlendirilen yüksekçe bir tepeye inşa edilmiş olup, Bazı kaynaklar burayı “Moria Dağı” diye adlandırmaktadırlar. Mescidin doğu ve güney sınırları ile Eski Kudüs şehrinin doğu ve güney sınırları müşterektir. Toplamda 144 dönüm kadar alana sahiptir. Böylece, Eski Kudüs bölgesinin yaklaşık altıda birini kapsamaktadır. Mescidin sınırlarının ve alanının asırlar boyunca değişmediği bilinmektedir. Mescid-i Aksa’nın kenar boyutları düzensiz bir dikdörtgene benzemektedir:
Güney cephesi: 281 metre
Kuzey cephesi: 310 metre
Doğu cephesi: 462 metre
Batı cephesi: 491 metre
Mescid-i Aksa İsmini Almasının Sebebi
Mescid-i Aksa’nın niçin bu ismi aldığı anlaşılmak istendiğinde, Arapçada “el-Aksa” kelimesinin manasını bilmek gerekir. “El-Aksa” kelime anlamı itibarıyla “en uzak” demektir. Dolayısıyla Mescid-i Aksa, “en uzaktaki mescit” anlamına gelmektedir. Bu, ziyaret etmek için yolculuk yapılabilecek diğer mescide göre, Mekke-i Mükerreme’deki Mescid-i Haram’dan daha uzak olan mescittir.
Her türlü pislik ve kötülüklerden uzak olduğu için “el-Aksa” diye isimlendirildiği de rivayet edilmektedir. Bu yaklaşım, Beytülmakdis adına sahip olmasından da kaynaklanmış olabilir. Beytülmakdis kelime anlamı itibarıyla “günahlardan temizlenilebilen yer” demektir. “Mukaddes” temizlenmiş anlamına gelir ve “el-Beytü’l-Mukaddes” ifadesi, “temizlenmiş ev” demektir.
Mescid-i Aksa İsmi Hakkında Notlar
Beytülmakdis, kadim metinlerde ve hadis-i şeriflerde Mescid-i Aksa anlamında kullanılmıştır. Örneğin, Buhari ve Müslim’de geçen bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Kureyş beni yalanlayınca bir taşın üzerine çıktım. Allah Beytülmakdis’i benim gözümün önüne getirdi. Ben de onun alametlerini kendilerine bakarak haber verdim.”
Ancak bu isim daha sonraları, özellikle de İslami dönemlerde, Mescid-i Aksa’nın bulunduğu Kudüs şehri için kullanılmaya başlanmıştır.
Bazı kitaplarda mübarek Mescid-i Aksa’ya “Kudüs haremi” veya “harem-i şerif” de denilmektedir. Birçok âlim bu isimlendirmenin hata olduğunu düşünmektedir. Çünkü “el-Aksa”, şer’î anlamda bir harem değildir. Yani burada avlanmak, ağaçlarını kesmek ve buluntusundan faydalanmak câizdir. Dinimizde, Mescid-i Haram (Mekke haremi) ve Mescid-i Nebevi (Medine haremi) dışında herhangi bir harem bulunmamaktadır.
Diğer bazıları da Mescid-i Aksa ismini güney tarafında bulunan Kıble Mescidine vermektedir ki bu da aynı şekilde hatadır. Çünkü Kıble Mescidi, Mescid-i Aksa’nın sadece bir bölümüdür, Mescid-i Aksa’nın kendisi değildir. Ancak Kıble Mescidi, üstü kapalı ana namazgâh mesabesinde sayılmaktadır. Bu hatayı kasten ve bilerek en fazla kullananlar işgalci Siyonistlerdir. Bununla dünyayı kandırmak ve saptırmak istemektedirler. Böylece Mescid-i Aksa sahası içerisinde yapmış oldukları ihlallerin ve saldırıların, Mescid-i Aksa içerisinde değil de komşu bölgede yapıldığı izlenimini vermeye çalışmaktadırlar. Böylece Mescid-i Aksa’yı işgali daha kolay hâle getirmek istemektedirler.
Bu bağlamda işgalci Kudüs Belediyesi, Mescid-i Aksa meydanlarının “genel meydanlar” sayılmasına yönelik bir karar çıkarmış olup, böylece belediyelere bağlı genel tesisler kapsamında daha basit bir şekilde kontrol altına almak ve yönetmek istemektedir.
İşgalci Siyonistler, zorla Mescid-i Aksa’nın adını değiştirmeye de çalışmaktadırlar. Şu an medya ve internet siteleri üzerinden Mescid-i Aksa’nın bulunduğu yeri “Tapınak Dağı – Temple Mount” olarak isimlendirmeyi dayatmaktadırlar. Bu tam bir aldatmadır ve bu kasıtlı hataya karşı harekete geçilmesi gerekmektedir.