Mescid-i Aksa ve Surları

Mübarek Mescid-i Aksa, Kudüs şehrinde, Kadim Şehir olarak bilinen surlarla kaplı güneydoğu bölgesinde yer almaktadır.  Mübarek Mescid-i Aksa yaklaşık 144.000 metrekarelik bir alan sahiptir. “Aksa” kelimesi ile etrafı surlarla çevrili olan her yer kastedilmektedir.

İçerisinde güney tarafında bulunan Kıble Mescidi ve merkezinde bulunan Kubbetü’s-Sahra gibi tüm alanı kapsamaktadır ve her köşesi Mescid hükmündedir. Bu alanın her bir tarafı eşit özelliktedir ve burada kılınan bir rekât namaz rivayetlere göre 500 rekât namaza eşittir.

Öte yandan, günümüzdeki yapısı itibariyle en son şeklini Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman zamanında alan sınırları içerisinde 200 kadar eser ve yapı bulunmakta olup, bunlar namazgâh, kubbe, kapı, minare, halvet hücresi, revak, medrese, su sebili, teras, mihrap, minber, kuyu ve kütüphanelerden oluşmaktadır.

Mescid-i Aksa, Aksa Tepesi diye isimlendirilen yüksekçe bir tepeye inşa edilmiş olup, Bazı kaynaklar burayı “Moria Dağı” diye adlandırmaktadır. Mescidin doğu ve güney sınırları ile Eski Kudüs şehrinin doğu ve güney sınırları müşterektir. Toplamda 144 dönüm kadar alana sahiptir. Böylece, Eski Kudüs bölgesinin yaklaşık altıda birini kapsamaktadır. Mescidin sınırlarının ve alanının asırlar boyunca değişmediği bilinmektedir. Mescid-i Aksa’nın kenar boyutları düzensiz bir dikdörtgene benzemektedir:

Güney cephesi: 281 metre
Kuzey cephesi: 310 metre
Doğu cephesi: 462 metre
Batı cephesi: 491 metre

Mescid-i Aksa İsmini Almasının Sebebi

Mescid-i Aksa’nın niçin bu ismi aldığı anlaşılmak istendiğinde, Arapçada “el-Aksa” kelimesinin manasını bilmek gerekir. “El-Aksa” kelime anlamı itibarıyla “en uzak” demektir. Dolayısıyla Mescid-i Aksa, “en uzaktaki mescit” anlamına gelmektedir. Bu, ziyaret etmek için yolculuk yapılabilecek diğer mescide göre, Mekke-i Mükerreme’deki Mescid-i Haram’dan daha uzak olan mescittir.
Her türlü pislik ve kötülüklerden uzak olduğu için “el-Aksa” diye isimlendirildiği de rivayet edilmektedir. Bu yaklaşım, Beytülmakdis adına sahip olmasından da kaynaklanmış olabilir. Beytülmakdis kelime anlamı itibarıyla “günahlardan temizlenilebilen yer” demektir. “Mukaddes” temizlenmiş anlamına gelir ve “el-Beytü’l-Mukaddes” ifadesi, “temizlenmiş ev” demektir.

Mescid-i Aksa İsmi Hakkında Notlar

Beytülmakdis, kadim metinlerde ve hadis-i şeriflerde Mescid-i Aksa anlamında kullanılmıştır. Örneğin, Buhari ve Müslim’de geçen bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Kureyş beni yalanlayınca bir taşın üzerine çıktım. Allah Beytülmakdis’i benim gözümün önüne getirdi. Ben de onun alametlerini kendilerine bakarak haber verdim.”
Ancak bu isim daha sonraları, özellikle de İslami dönemlerde, Mescid-i Aksa’nın bulunduğu Kudüs şehri için kullanılmaya başlanmıştır.

Bazı kitaplarda mübarek Mescid-i Aksa’ya “Kudüs haremi” veya “Harem-i Şerif” de denilmektedir. Birçok âlim bu isimlendirmenin hata olduğunu düşünmektedir. Çünkü “el-Aksa”, şer’î anlamda bir harem değildir. Yani burada avlanmak, ağaçlarını kesmek ve buluntusundan faydalanmak câizdir. Dinimizde, Mescid-i Haram (Mekke haremi) ve Mescid-i Nebevi (Medine haremi) dışında herhangi bir harem bulunmamaktadır.

Diğer bazıları da Mescid-i Aksa ismini güney tarafında bulunan Kıble Mescidine vermektedir ki bu da aynı şekilde hatadır. Çünkü Kıble Mescidi, Mescid-i Aksa’nın sadece bir bölümüdür, Mescid-i Aksa’nın kendisi değildir. Ancak Kıble Mescidi, üstü kapalı ana namazgâh mesabesinde sayılmaktadır. Bu hatayı kasten ve bilerek en fazla kullananlar işgalci Siyonistlerdir. Bununla dünyayı kandırmak ve saptırmak istemektedirler. Böylece Mescid-i Aksa sahası içerisinde yapmış oldukları ihlallerin ve saldırıların, Mescid-i Aksa içerisinde değil de komşu bölgede yapıldığı izlenimini vermeye çalışmaktadırlar. Böylece Mescid-i Aksa’yı işgali daha kolay hâle getirmek istemektedirler.
Bu bağlamda işgalci Kudüs Belediyesi, Mescid-i Aksa meydanlarının “genel meydanlar” sayılmasına yönelik bir karar çıkarmış olup, böylece belediyelere bağlı genel tesisler kapsamında daha basit bir şekilde kontrol altına almak ve yönetmek istemektedir.

İşgalci Siyonistler, zorla Mescid-i Aksa’nın adını değiştirmeye de çalışmaktadırlar. Şu an medya ve internet siteleri üzerinden Mescid-i Aksa’nın bulunduğu yeri “Tapınak Dağı – Temple Mount” olarak isimlendirmeyi dayatmaktadırlar. Bu tam bir aldatmadır ve bu kasıtlı hataya karşı harekete geçilmesi gerekmektedir.

İşgalci İsrail ve Mescid-i Aksa

Aksa Tehlikede Kudüs ve Mescid-i Aksa’ya Yönelik İşgal Gerçeği

Mescid-i Aksa bugün işgal altındadır ve bu sebeple ciddi bir tehlike içindedir. Bu tehlike, işgal sona ermediği sürece devam edecek; ancak İsrail’in işgalinin tamamen ortadan kalkmasıyla son bulacaktır.

Kudüs, Mescid-i Aksa’nın bağrında bulunduğu kadim şehir, yine aynı işgalin pençesindedir. Dolayısıyla Kudüs’e yönelen tehdit ile Aksa’ya yönelen tehdit birbirinden ayrı değildir. Kaynağı tek olan bu tehlike, İsrail işgalidir. Siyonist projenin nihai hedefi, Kudüs’ü tamamen Yahudileştirmek ve Mescid-i Aksa’nın yerine “Süleyman Tapınağını” inşa etmektir. Nitekim bu gerçeği, Siyonist liderlerden David Ben Gurion şu sözleriyle açıkça ifade etmiştir:

“Kudüs’süz İsrail’in bir değeri yoktur; mabedsiz Kudüs’ün de hiçbir değeri olamaz.”

Yahudileştirme ve Aksa’yı Yalnızlaştırma Planı

İşgalci İsrail’in Kudüs planı, Mescid-i Aksa’yı yalnızlaştırarak üzerindeki tam egemenliği sağlamaktır. Böylece herhangi bir İslami otorite devre dışı bırakılacak, ardından Aksa’nın yerine “mabet” inşası için zemin hazırlanacaktır. Bu proje, yalnızca Siyonistler tarafından değil, aynı zamanda ABD’deki “Siyonist Protestanlar” olarak bilinen Evanjelistler tarafından da desteklenmektedir. Onlara göre Aksa’nın yıkılması ve yerine mabedin yapılması, sözde “Armagedon Savaşı”nı hızlandıracaktır.

Bu sebeple Mescid-i Aksa hem Siyonistlerin hem de yeni muhafazakâr Evanjelistlerin hedefindedir. Dahası, Aksa’ya yönelik saldırılar yalnızca aşırı Yahudilerin işi değildir; bizzat İsrail’in resmî kurumları tarafından yürütülmektedir.

Kudüs’te Yeni Tehlike: Kalıcı Yahudileştirme Girişimi

Son günlerde yaşanan gelişmeler, Aksa üzerindeki planların yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor. Siyonist rejim, İran’a yönelik saldırısını bahane ederek Mescid-i Aksa’yı ve Kıyamet Kilisesi’ni beş gün boyunca tamamen ibadete kapattı. Kadim Şehir’e yalnızca bölge sakinlerinin girmesine izin verilirken, Aksa’nın bütün kapıları kilitlendi. Bu durum, uzmanlara göre sadece “olağanüstü hâl” bahanesi değil; Mescid-i Aksa’nın kalıcı olarak Yahudileştirilmesi ve mutlak İsrail kontrolüne alınması stratejisinin bir parçası.

Kudüs uzmanı Ziyad İbhiṣ, bu uygulamanın güvenlik gerekçeleriyle açıklanamayacağını, asıl amacın Aksa’nın açılıp kapanma yetkisini tamamen işgal yönetiminin elinde tutarak burayı kendi egemenlik alanı ilan etmek olduğunu söylüyor. Ona göre bu, geçmişte hiçbir savaşta ya da intifadada görülmemiş bir aşamadır. Şu anda sadece görevli personelin sınırlı şekilde girmesine izin verilmekte, camide aynı anda 60 kişiden fazla bulunmasına müsaade edilmemektedir.

İbhiṣ, “önleme ve tecrit” sürecinin tamamlandığını, artık “kalıcı Yahudi varlığı” planının hayata geçirilebileceğini ifade ediyor. Geçmişte doğu avluda sinagog inşası gibi teklifler gündeme gelmişti. Şimdi ise sessizlik devam ederse bu projelerin uygulanma riski artıyor.

Mescid-i Aksa Hatibi ve Yüksek İslami Heyet Başkanı Şeyh İkrime Sabri ise bu adımı “Müslümanların ibadet hakkına yönelik açık saldırı” olarak nitelendiriyor. Gazze’ye saldırılarla eş zamanlı gelen bu uygulamanın, Kudüs ve Aksa üzerinde mutlak İsrail egemenliği hedefinin açık göstergesi olduğunu söylüyor. Özellikle gençlerin ve Aksa’ya bağlı Müslümanların sistematik biçimde uzaklaştırılması, bu politikanın en tehlikeli yönlerinden biri.

Sabri, bu sürecin 1967’den beri süregelen “mevcut statükoyu” bozma ve Kudüs’ü Yahudileştirmeyi kalıcı hâle getirme çabasının devamı olduğunu belirtiyor. Ona göre bu adım, “Bir milyarı aşkın Müslüman’ın kalbine saplanan bir hançer” ve “Filistin halkı için yeni bir nekbe”dir.

2002: Turistik ziyaretlerin işgal polisinin kontrolüne geçmesi

2008: Fanatik Yahudilerin belirli zamanlarda baskınlarına izin verilmesi

2015: Yahudi yılbaşında Müslümanların Aksa’dan tamamen uzaklaştırılması

2017: Üç genç şehidin ardından Aksa’nın kapatılması

2020: COVID bahanesiyle ibadetin durdurulması

2023: Gençler ve kadınların Aksa’da kalıcı ibadetinin engellenmesi

2025 Haziran: İran saldırısıyla eş zamanlı olarak Aksa’nın tamamen kapatılması

Bütün bu gelişmeler, Aksa’nın kimliğini ve geleceğini hedef alan kapsamlı bir planın parçalarıdır. Uzmanlar, bu sürecin sessizlikle karşılanmasının Kudüs’te geri dönüşü olmayan adımların atılmasına yol açabileceğini vurguluyor.

1967’den Günümüze Saldırılar ve İhlaller

1967 işgalinden bu yana İsrail, Mescid-i Aksa’ya karşı sistematik bir saldırı politikası yürütmektedir. Bunlardan bazıları şunlardır:

Tüneller ve Yer Altı Çalışmaları: Mescid-i Aksa’nın altına tüneller kazılmış, bazı bölümlerine Yahudi havraları ve müzeler inşa edilmiştir.

El-Meğaribe Mahallesi ve Kapısı: 11 Haziran 1967’de el-Meğaribe Mahallesi yıkılmış, kapının anahtarlarına el konulmuş ve Aksa’ya giriş tamamen İsrail kontrolüne geçmiştir.

Kapıların Ele Geçirilmesi: Zamanla tüm kapılar İsrail’in kontrolüne geçmiş, isteyenin girmesine izin verilip istenmeyen Müslümanların girişi engellenmiştir.

Restorasyon ve İbadet Kısıtlamaları: Aksa’ya gerekli malzemelerin girişi engellenmiş, Ramazan’da iftarlara ve vaazlara kısıtlamalar getirilmiş, bazı Müslümanlar namaz kıldıkları gerekçesiyle tutuklanmıştır.

Tenkiziye Medresesi: Mescid-i Aksa’ya ait bu medreseye el konularak bir Yahudi havrasına dönüştürülmüştür.

Sürekli Baskınlar: Her gün istihbaratçılar, askerler ve özel birlikler Aksa’ya baskın düzenlemekte; namaz kılan Müslümanlar taciz edilmekte veya tutuklanmaktadır.

Turistik İhlaller: Binlerce uygunsuz giyimli turist Mescid-i Aksa’ya sokularak mekânın kutsiyeti çiğnenmektedir.

Yahudi Havraları Projesi: Aksa’nın çevresine ve bazı müştemilatlarına Yahudi ibadethaneleri inşa edilmekte, böylece alanın dini kimliği değiştirilmek istenmektedir.

Tüm bu gerçekler, Mescid-i Aksa’nın her geçen gün daha büyük bir tehlike ile karşı karşıya olduğunu göstermektedir. Kudüs ve Aksa’ya sahip çıkmak, her Müslüman için acil ve ertelenemez bir sorumluluktur. Bu görevden kaçmak için hiçbir mazeret olamaz. En zayıf imanın gereği, işgal altındaki Kudüs ve Aksa için kalben ve fiilen destek vermektir. Bu dava, İsrail işgali sona erinceye kadar sürecek bir emanettir.

Mescid-i Aksa’nın Surları

Mescid-i Aksa surları, Kudüs’ün Eski Şehir bölgesindeki 144 dönümlük Harem-i Şerif arazisini çevreleyen tarihi duvarlardır. Temelleri Hz. Davud ve Hz. Süleyman dönemine dayanan bu surlar, günümüzdeki görkemli halini 16. yüzyılda Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman’ın imar faaliyetleriyle almıştır.

Sur Yapısı ve Önemli Detaylar

• Boyutlar: Harem-i Şerif’i çevreleyen surlar; doğuda 474 metre, batıda 490 metre, kuzeyde 321 metre ve güneyde 283 metre uzunluktadır. Duvarların yüksekliği yer yer 30 ile 40 metreye ulaşır.

• Burak Duvarı: Surların batı kısmında yer alan bu bölüm Peygamberimiz Hz. Muhammed aleyhisselamın İsra ve Miraç gecesinde Burak adlı bineğini bağladığı yerdir. Günümüzde Yahudilikte Süleyman Mabedi’nden kalan son parça olduğuna inanıldığı “Ağlama Duvarı” ile uzaktan yakından ilgisi yoktur.
• Tarihçe: Günümüzdeki surlar ve kaleler, 1516 yılında Kudüs’ü ele geçiren Yavuz Sultan Selim ve ardından bölgeye önemli ilaveler ve restorasyonlar yapan Kanuni Sultan Süleyman tarafından inşa ettirilmiştir.

Ayrıca surların üzerinde 15 adet kapı bulunmaktadır. Bu kapılardan 5 tanesi kapalı, 10 tanesi ise açıktır. Günümüzde bu açık kapıların tamamı işgalci askerlerin kontrolündedir ve içeri Müslümanların girmesinde büyük zorluklar yaşanmaktadır.